Donau Soja izražava ozbiljnu zabrinutost povodom nedavnog prijedloga Evropske komisije da se sojino ulje klasifikuje kao sirovina s visokim rizikom od indirektne promjene namjene zemljišta (iLUC) u okviru Direktive o obnovljivoj energiji (RED).
Ukoliko bude usvojen, ova klasifikacija bi značila da se sojino ulje više ne bi moglo računati za obnovljiva goriva od 2030. godine pa nadalje – bez obzira na njegovo porijeklo, stoji u saopštenju organizacije Donau Soja.
„Opšta klasifikacija soje kao visokorizične sirovine ozbiljno bi ugrozila pozitivan razvoj evropske proizvodnje soje. Evropska soja se uzgaja bez krčenja šuma i u potpunosti je usklađena s ciljevima održivosti EU“, rekla je Aurélie Tournan, generalna direktorica organizacije Donau Soja.
Evropa i dalje u velikoj mjeri zavisi od uvoza proteina, posebno u sektoru soje, što predstavlja strukturnu ranjivost sistema hrane i stočne hrane. Jačanje domaće proizvodnje proteina stoga predstavlja stratešku nužnost. Tokom proteklih dvanaest godina, Donau Soja i njeni članovi izgradili su snažne lance snabdijevanja sojom bez krčenja šuma u Evropi, pokazujući da održiva proizvodnja nije samo moguća, već i ekonomski isplativa.
Izvještaj Komisije od 20. januara 2026. godine, koji predstavlja osnovu prijedloga, izričito se odnosi na soju iz Južne Amerike, gdje direktna i indirektna promjena namjene zemljišta i dalje predstavlja dokumentovan rizik. Nasuprot tome, evropski uzgoj soje nije obuhvaćen izvještajem, iako ima ključnu ulogu u podršci diverzifikaciji usjeva i očuvanju zdravlja zemljišta.
Opšta klasifikacija s visokim iLUC rizikom bila bi u suprotnosti sa planovima Evropske komisije za povećanje evropske proizvodnje proteina. Iako Donau Soja podržava borbu protiv promjene namjene zemljišta, predložena mjera bi vjerovatno imala suprotan efekat: umjesto smanjenja pritiska na prirodu, došlo bi do premještanja uzgoja izvan Evrope uz povećanje zavisnosti od uvoza sojine sačme iz regija s većim rizikom od krčenja šuma.
Donau Soja poziva Evropsku komisiju da uvede klasifikaciju soje prema porijeklu. Sojino ulje proizvedeno od soje uzgajane u Evropi trebalo bi ostati prihvatljivo. Ovakav pristup bi izbjegao negativne posljedice po samodovoljnost EU, očuvao konkurentnost evropskih prerađivača i spriječio premještanje ekološkog utjecaja u druge dijelove svijeta.
Politike moraju podržati konkurentnost evropskog lanca vrijednosti soje, osiguravajući da održiva proizvodnja nastavi rasti u Evropi umjesto da bude zamijenjena uvozom iz regija sa slabijim ekološkim standardima.