Sjedinjene Američke Države planiraju prepoloviti broj svojih snaga za „duboke udare“ („deep strike“) raspoređenih u Evropi, što uključuje nosače aviona, strateške bombardere i druge borbene avione.
Ovaj potez odražava sve veći pritisak Washingtona na Evropu da hitno ojača vlastite vojne kapacitete, javlja poljska televizija „TVP World“.
Glavni politički savjetnik Američkog ministarstva odbrane, Alexandr Velez-Green, o ovim je namjerama SAD-a obavijestio saveznike u NATO-u prošlog petka. Prema izvorima poljske televizije, Washington očekuje da evropske zemlje predlože planove za popunjavanje nastale praznine još prije samita NATO-a u Ankari, koji je zakazan za 7. i 8. juli.
Izvor iz struktura NATO-a naglasio je da ovaj američki plan o povlačenju polovine spomenutih strateških snaga nije direktno povezan s nedavno najavljenim fizičkim povlačenjem američkih vojnika iz nekih evropskih zemalja.
Diplomatski izvori podsjećaju da SAD već duže vrijeme upozoravaju na prebacivanje svojih resursa iz Evrope kako bi primorale evropske saveznike da maksimiziraju vlastite kapacitete za odvraćanje Rusije te istovremeno smanjile sigurnosnu ovisnost Starog kontinenta o Americi.
„Administracija predsjednika Donalda Trumpa u svojoj strategiji nacionalne sigurnosti iz decembra prošle godine izričito je navela da Evropa mora preuzeti veći dio tereta za vlastitu odbranu“, navodi diplomatski izvor.
Prebacivanje tereta na evropska leđa
Stručnjakinja instituta RUSI (najstarijeg think tanka za odbranu i sigurnost na svijetu) i bivša glasnogovornica NATO-a, Oana Lungescu, objasnila je za „TVP World“ da se američka redukcija prvenstveno odnosi na snage koje bi trebale biti raspoređene u Evropi u slučaju krize ili sukoba, a ne na trupe koje su trenutno stacionirane u evropskim članicama NATO-a.
„Ova promjena u okviru kriznog raspoređivanja ima potencijalno veće posljedice u smislu prebacivanja tereta unutar Alijanse nego puko raspoređivanje ili rotiranje nekoliko hiljada vojnika“, istakla je Lungescu.
Poljska i drugi saveznici NATO-a bili su zatečeni početkom maja kada je američki ministar odbrane Pete Hegseth zaustavio planirano raspoređivanje 4000 vojnika u tu zemlju. Predsjednik Trump je kasnije promijenio tu odluku, obećavši Varšavi „dodatnih“ 5000 vojnika.
Tenzije koje prijete Alijansi
Uprkos povremenim ustupcima, Trump u kontinuitetu kritikuje evropske saveznike zbog nedovoljnih izdvajanja za odbranu i prijeti povlačenjem trupa iz Njemačke.
Transatlantske tenzije dodatno podgrijavaju i ambicije šefa Bijele kuće za preuzimanjem kontrole nad Grenlandom, danskom prekomorskom teritorijom. Pored toga, Trumpa je razljutio i nedostatak podrške evropskih saveznika za ponovno otvaranje Hormuškog moreuza, koji je blokiran nakon američko-izraelskih udara na Iran. U naletu nezadovoljstva, američki predsjednik je čak izjavio da razmatra izlazak iz NATO-a.
Šta su zapravo američke „snage za duboke udare“?
Snage za duboke udare („Deep Strike Forces“) predstavljaju elitne kapacitete američke vojske, uključujući mornaricu i avijaciju, dizajnirane za probijanje neprijateljske odbrane i uništavanje strateških i taktičkih ciljeva duboko u neprijateljskoj pozadini – na udaljenostima od nekoliko desetina do više hiljada kilometara.
Glavni stubovi ovih snaga uključuju:
- Hipersonično oružje: omogućava konvencionalne precizne udare na velike udaljenosti brzinom većom od pet Macha.
- Sisteme visoke preciznosti: rakete lansirane iz sistema HIMARS ili M270 MLRS, koje pogađaju ciljeve na udaljenosti većoj od 400 kilometara.
- Krstareće rakete: posebno projektile tipa „Tomahawk“, koji se lansiraju s kopnenih baterija i iz podmornica.
- Naprednu artiljeriju: topove sposobne za preciznu vatru na dometima preko 70 kilometara.
- Stratešku avijaciju: obuhvata bombardere „Boeing B-52H Stratofortress“ (sposobne nositi nuklearno oružje), „nevidljive“ bombardere „Northrop B-2 Spirit“, nadzvučne bombardere s promjenjivom geometrijom krila „Rockwell B-1B Lancer“, te najmoderniji stealth bombarder koji je u razvoju – „Northrop Grumman B-21 Raider“.