Cijene hrane u Evropi snažno su porasle u posljednjih pet godina, ali su minimalne plate u većini analiziranih zemalja rasle još brže, pa je kupovna moć radnika s najnižim primanjima u odnosu na hranu u mnogim državama poboljšana.
Analiza Euronews Businessa obuhvatila je 26 evropskih zemalja sa zakonski utvrđenom minimalnom platom, poredeći rast cijena hrane i bezalkoholnih pića te promjene minimalnih plata između augusta 2021. i augusta 2026. godine.
Prema podacima Eurostata, cijene hrane i bezalkoholnih pića u Evropskoj uniji porasle su u tom periodu za 34 posto.
Najveći rast među članicama EU zabilježen je u Mađarskoj, gdje je hrana poskupjela 57 posto, zatim u Bugarskoj za 54 posto i Rumuniji za 53 posto.
Najmanji rast u EU zabilježen je na Kipru – 21 posto.
U široj grupi od 35 evropskih zemalja najmanji rast cijena hrane zabilježen je u Švicarskoj, samo pet posto. Turska se značajno izdvojila od ostatka Evrope, s rastom cijena hrane i bezalkoholnih pića od čak 752 posto u pet godina.
Među najvećim ekonomijama EU cijene hrane porasle su 25 posto u Francuskoj, 30 posto u Italiji, 34 posto u Njemačkoj i 35 posto u Španiji.
Istovremeno su u većini zemalja rasle i zakonski utvrđene minimalne plate. Mađarska je zabilježila najveći rast u EU, od 93 posto, dok je minimalna plata u Njemačkoj povećana za 46 posto, Španiji 29 posto, a Francuskoj 20 posto.
U Turskoj je minimalna plata u lokalnoj valuti porasla za 823 posto, dok se više nego udvostručila i u Srbiji, za 103 posto, te Crnoj Gori, za 102 posto.
Međutim, samo poređenje procentualnog rasta plata i cijena ne pokazuje u potpunosti stvarnu promjenu kupovne moći. Zbog toga je Euronews uporedio koliko je hrane moguće kupiti jednom mjesečnom bruto minimalnom platom 2021. i 2026. godine.
U samo tri od 26 analiziranih zemalja radnici na minimalnoj plati izgubili su kupovnu moć u odnosu na hranu.
Najveći pad zabilježen je na Malti, gdje radnik koji prima minimalnu platu danas može kupiti oko šest posto manje hrane nego prije pet godina. U Španiji je kupovna moć u odnosu na hranu smanjena za pet posto, a u Francuskoj za četiri posto.
S druge strane, najveće poboljšanje zabilježeno je u Srbiji i Crnoj Gori. Minimalna plata u tim državama u augustu 2026. mogla je kupiti 37 posto više hrane nego u augustu 2021. godine.
Rast veći od 20 posto zabilježen je i u Hrvatskoj, Albaniji, Rumuniji, Mađarskoj, Bugarskoj i Litvaniji.
Kupovna moć minimalne plate u odnosu na hranu povećana je za deset posto u Irskoj, devet posto u Njemačkoj, sedam posto u Grčkoj, šest posto u Belgiji i Nizozemskoj te tri posto u Portugalu.
U Turskoj je, uprkos rastu minimalne plate od 823 posto i cijena hrane od 752 posto, stvarna kupovna moć u odnosu na hranu porasla za svega osam posto.