Izbori na sredini predsjedničkog mandata, održani u utorak u Sjedinjenim Američkim Državama, prekinuli su republikansku dominaciju u oba doma Kongresa, ali su donijeli i niz historijskih rezultata. Demokratski kandidati iz manjinskih zajednica osvojili su važne političke funkcije i srušili nekoliko simboličnih barijera u američkoj politici.
Prva crnkinja na čelu Georgije
Keisha Lance Bottoms izabrana je za guvernerku Georgije, čime je postala prva Afroamerikanka na toj funkciji u historiji Sjedinjenih Američkih Država.
Tokom predizborne kampanje na svojoj internetskoj stranici predstavila se kao potomkinja porodice robova s plantaže u Georgiji, saveznoj državi na području američkog Juga, čiju su historiju obilježili ropstvo, segregacija i borba za građanska prava.
Od 2018. do 2022. godine obavljala je dužnost gradonačelnice Atlante, najvećeg grada u toj saveznoj državi.
Guvernerka i senatorica indijanskog porijekla
Deb Haaland, pripadnica plemena Laguna Pueblo, postala je prva žena indijanskog porijekla izabrana za guvernerku. Povjerenje birača dobila je u Novom Meksiku, saveznoj državi na jugozapadu SAD-a.
Haaland je i ranije ispisala historiju kao prva pripadnica američkih starosjedilačkih naroda koja je preuzela ministarsku funkciju, tokom mandata bivšeg predsjednika Joea Bidena.
Na sjeveru zemlje, u Minnesoti, Peggy Flanagan ostvarila je također historijski uspjeh postavši prva pripadnica američkih starosjedilačkih naroda koja je ušla u Senat. Prije toga obavljala je dužnost zamjenice guvernera te savezne države.
Prvi muslimanski senator u historiji SAD-a
Abdul El-Sayed, predstavnik lijevog krila Demokratske stranke, proglasio je pobjedu u Michiganu. Ako njegov izbor bude potvrđen, ovaj ljekar, sin egipatskih imigranata, postat će prvi muslimanski senator u historiji Sjedinjenih Američkih Država.
Tokom predizborne kampanje američki predsjednik Donald Trump i njegovi pristalice oštro su ga napadali, optužujući njega i njegovu porodicu, između ostalog, za povezanost s „Muslimanskim bratstvom“ i „Al-Kaidom“. Trump ga je nazivao „Mohammedom“ i opisivao kao „pristalicu terorizma“.
El-Sayed je poznat i kao oštar kritičar američke podrške Izraelu, zbog čega je izazvao neprijateljske reakcije dijela jevrejske zajednice u Michiganu. Ta savezna država istovremeno ima jednu od najvećih arapsko-američkih populacija u SAD-u.
Prvi senator koji se otvoreno izjašnjava kao homoseksualac
Chris Pappas, izabran u New Hampshireu, postao je prvi senator koji se otvoreno izjašnjava kao homoseksualac.
Četrdesetšestogodišnji Pappas potječe iz poznate grčko-američke porodice koja u toj saveznoj državi vodi lanac restorana. Od januara 2019. godine bio je član Predstavničkog doma Kongresa.
Kao zastupnik posebno se istakao podrškom Zakonu o jednakosti (Equality Act), velikom demokratskom zakonodavnom prijedlogu kojim se nastoji u savezni zakon ugraditi zaštita od diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije ili rodnog identiteta. Nakon pobjede pojavio se na pozornici sa svojim partnerom, kojeg je opisao kao „fantastičnog supruga“.
Prvi Afroamerikanac na čelu Predstavničkog doma?
Dosadašnji čelnik demokratske manjine u Predstavničkom domu Hakeem Jeffries smatra se izglednim kandidatom za preuzimanje funkcije predsjednika tog doma nakon pobjede demokrata. Ukoliko bude izabran, postat će prvi Afroamerikanac na čelu Predstavničkog doma američkog Kongresa.
Historijski rezultati i na nivou saveznih država
Florida je prvi put u svojoj historiji izabrala Afroamerikanca za guvernera. Riječ je o republikancu Byronu Donaldsu.
Na drugom kraju zemlje, Kalifornija je za guvernera izabrala demokratu Xaviera Becerru, prvog političara hispanskog porijekla koji je osvojio tu funkciju u najmnogoljudnijoj američkoj saveznoj državi.
Ovi izborni rezultati odražavaju „masovno odbacivanje mržnje i podjela“, izjavio je za AFP, Bill Shiebler, direktor strategije udruženja građana State Voices.