Newell ogolio Dodikove manipulacije o Bošnjacima i Holokaustu: “Cilj mu je razbijanje BiH!”

Ranije ovog mjeseca, lider bosansko-srpske frakcije u Bosni i Hercegovini, Milorad Dodik, dao je niz izjava o Holokaustu na prostoru bivše Jugoslavije tokom lobističke posjete Vašingtonu. Njegove izjave, date s jasnim političkim ciljem (prije svega razbijanja Bosne i Hercegovine), naglašavaju određene aspekte lokalne historije za koje se nada da će mu osigurati podršku aktuelne američke administracije. Te izjave, pojednostavljeno rečeno, tvrde da su bosanski muslimani (Bošnjaci) bili oduševljeni pristalice i učesnici u Holokaustu. Važno je u potpunosti odgovoriti na ove navode jer, uprkos uvriježenom vjerovanju na Balkanu da “u laži su kratke noge”, poluistine, mitovi te zloupotrebe historije — naročito one o Holokaustu — i dalje su prisutni u regionu. Tokom Drugog svjetskog rata, Srbi, Jevreji i Romi na ovom prostoru bili su žrtve genocida koji je provodila nacistička saveznička hrvatska vlast – ustaški režim. Egzekucije su provođene s fizičkom i brutalnom okrutnošću koja je čak i naciste zaprepastila, do te mjere da su se žalili Himmleru. Uz Srbe, Jevreje i Rome, ubijani su i svi oni koji su se našli na meti režima, uključujući mnoge Hrvate koji nisu bili ustaše, kao i Bošnjake, od kojih je više od 1.000 ubijeno u koncentracionom logoru Jasenovac. Dok su Jevreji i Romi bili predviđeni za potpuno uništenje, Srbi — prema kojima su ustaše gajile posebnu mržnju — trebali su biti podvrgnuti programu “trećina”: trećinu ubiti, trećinu pokrstiti (iz pravoslavlja u katoličanstvo), a trećinu protjerati. Dodikove izjave, dakle, nisu potpuno lišene historijske osnove, ali namjerno prešućuju ključne dijelove historije. Izvan onih koji su podržavali ustaše, Bošnjaci su bili prisutni i u partizanskom pokretu, gdje su činili do 20% snaga u muslimanskim regijama. Krajem 1941. godine, vođe regionalnih muslimanskih zajednica izdali su deklaracije osuđujući ustaške zločine nad Muslimanima, Srbima i Jevrejima. Postoje brojni primjeri spašavanja Jevreja. Najpoznatiji je slučaj spašavanja Sarajevske hagade od strane imama i akademika Derviša Korkuta, koji ju je sakrio u džamiji. Porodica Hardaga sakrila je porodicu Kabiljo u Sarajevu; decenijama kasnije, tokom opsade Sarajeva, Kabiljovi su pomogli Zejnebi Hardagi da se skloni u Izrael. U svijetu koji je nakon 7. oktobra 2022. suočen s porastom antisemitizma, poluistine o Holokaustu radi političke koristi — što IHRA definiše kao iskrivljavanje Holokausta — nanose dodatnu štetu, kako sjećanju na žrtve, tako i malim jevrejskim zajednicama koje i dalje žive u Sarajevu, Banjoj Luci, Mostaru i drugim gradovima regiona.