Evropski parlament u nacrtu izvještaja o Bosni i Hercegovini upozorio je da je napredak zemlje prema članstvu u Evropskoj uniji značajno usporen zbog političkih blokada i kašnjenja u usvajanju ključnih reformskih zakona, posebno u oblasti pravosuđa.
U dokumentu se navodi da evropski put BiH zavisi od provedbe reformi koje jačaju demokratske institucije, vladavinu prava, borbu protiv korupcije i zaštitu osnovnih prava građana.
Izvještaj, koji je pripremio zastupnik Ondřej Kolář, temelji se na godišnjoj procjeni Evropske komisije o napretku BiH za 2025. godinu. U fokusu su stanje demokratije i pravosuđa, socioekonomske reforme, dobrosusjedski odnosi i proces pomirenja, kao i ukupna posvećenost zemlje evropskim integracijama.
U dokumentu se upozorava da dugotrajna politička kriza u zemlji ugrožava stabilnost i razvoj Bosne i Hercegovine te dovodi u pitanje mogućnost bržeg napretka ka članstvu u EU.
Ističe se da politička neslaganja među liderima i nedostatak dogovora o ključnim pitanjima koče reformske procese, što se odražava i na rastući odlazak stanovništva iz zemlje, političke tenzije i nesigurnu političku klimu.
U izvještaju se spominju i političari koji osporavaju državne institucije i odluke visokog predstavnika, uz ocjenu da takvi potezi dodatno destabilizuju zemlju i region.
Evropski parlament poziva vlasti BiH da što prije usvoje zakon o Visokom sudskom i tužilačkom vijeću te zakon o sudovima BiH, kao i da imenuju glavnog pregovarača za pristupne pregovore s Evropskom unijom.
Naglašava se i da političke podjele među liderima usporavaju evropski put zemlje i otežavaju provedbu reformi koje su ključne za napredak u procesu integracija.
U dokumentu se podsjeća da je provedba reformi povezana i s finansijskom podrškom Evropske unije kroz Plan rasta za Zapadni Balkan, iz kojeg BiH može dobiti oko 976,6 miliona eura. Evropski parlament pozdravlja reformski plan vlasti, ali upozorava da je neophodno ubrzati njegovu realizaciju kako bi se osigurala dostupnost evropskih sredstava.
U dijelu koji se odnosi na vladavinu prava navodi se da je napredak u borbi protiv korupcije i dalje ograničen, uz upozorenje na pojavu takozvanog „zarobljavanja države“.
Evropski parlament poziva vlasti da ojačaju nezavisnost pravosuđa, unaprijede efikasnost sudskih institucija te pojačaju saradnju policije, tužilaštava i drugih nadležnih tijela u borbi protiv organizovanog kriminala.
U izvještaju se također poziva BiH da dodatno uskladi svoju viznu politiku s politikom Evropske unije i uvede dodatne sigurnosne mjere.
Poslanici izražavaju zabrinutost zbog političkih tenzija i secesionističke retorike u zemlji, upozoravajući da takve politike potkopavaju stabilnost države i njen evropski put.
Istovremeno, vlasti u RS pozivaju se da poštuju odluke Ustavnog suda BiH i djeluju u skladu s ustavnim poretkom zemlje.
U dokumentu se također upozorava na pokušaje stranog uticaja i širenje dezinformacija te se pozivaju institucije BiH da dodatno ojačaju otpornost društva na takve pritiske.
Evropski parlament ističe i važnost slobodnih i pluralističkih medija za funkcionisanje demokratije, uz zabrinutost zbog pritisaka i prijetnji novinarima, uključujući i slučajeve u kojima dolaze od visokih političkih zvaničnika.
Također se ukazuje na finansijske probleme javnog servisa u BiH, uz poziv vlastima da pronađu održiv model finansiranja.
U zaključku se naglašava da Evropski parlament podržava evropsku perspektivu Bosne i Hercegovine, ali ističe da će napredak na tom putu zavisiti od konkretnih reformi i političke volje domaćih vlasti da ih provedu.