Države Zapadnog Balkana imaju najgori kvalitet vazduha u Evropi i donosioci odluka politiku treba da preorijentišu na hitne mjere za suzbijanje zagađenja vazduha, u skladu sa obavezama iz Zelene agende za region, saopšteno je iz Ekološkog pokreta Ozon.
Iz Ozona su naveli da su Albanija, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Kosovo, Srbija i Sjeverna Makedonija u novembru prošle godine u Sofiji zajedno prihvatile Zelenu agendu za ZB i time se obavezale da će slijediti politiku Evropske unije i njen Evropski zeleni plan.
“Zemlje ZB imaju najgori kvalitet vazduha u Evropi i zato ispred kampanje “Ujedinjeni Balkan za čist vazduh” pozivamo nadležne institucije u zemljama ZB i građane da zajedničkim snagama spriječimo prijevremeno umiranje do 13,5 hiljada ljudi godišnje, od čega se većina slučajeva pripisuje izlaganju praškastim materijama”, kaže se u saopštenju.
Iz Ozona su rekli da su stanovnici Albanije, BiH, Crne Gore, Kosova, Srbije i Sjeverne Makedonije podjednako izloženi zagađujućim materijama u vazduhu. “One dolaze i iz toplana i fabrika koje koriste fosilna goriva, a jedan od značajnijih faktora je i zastarjela tehnologija grijanja u domaćinstvima”, navodi se u saopštenju.
Kako su rekli iz Ozona, praškaste materije (PM) dovode se u vezu s nizom bolesti, od onih koje pogađaju srce i disajne organe, preko dijabetesa, do neplodnosti i raka.
“Državni budžeti ne otkrivaju ogromne troškove na ime liječenja posljedica zagađenosti vazduha i izgubljenih godina života, dok države i dalje finansijski podržavaju projekte u sektoru uglja koji generiše zagađenje”, kaže se u saopštenju.
Navodi se da opasne materije i jedinjenja u vazduhu podstiču klimatske promjene, pa poplave, suše i bolesti takođe dolaze kao posljedica.
“U studiji, koju su objavili HEAL, Sandbag, CAN Europe, CEE Bankwatch i Europe Beyond Coal, navodi se da je 2016. godine 16 termoelektrana na ugalj na ZB, koliko ih i dalje ima, emitovalo više sumpor-dioksida (SO2) nego svih 250 koje su radile u EU”, navodi se u saopštenju.
Iz Ozona su kazali da Srbija i BiH i dalje ostaju pri planovima za nove termoelektrane, dok se one u EU masovno gase.
“Ugalj u svijetu postaje ružna uspomena, a postalo je isplativije graditi solarne elektrane i vjetroparkove, nego održavati većinu termoelektrana. Oprema za proizvodnju energije iz obnovljivih izvora drastično pojeftinjuje”, rekli su iz Ozona.
Iz tog ekološkog pokreta kazali su da su kompanije koje proizvode i koriste ugalj suočene sa sve većim troškovima na ime dozvola za ispuštanje ugljen-dioksida i ispunjavanja propisa za zaštitu životne sredine.
“Kampanjom “Ujedinjeni Balkan za čist vazduh” tražimo od donosilaca odluka da politiku preorijentišu na hitne mjere za suzbijanje zagađenja vazduha, u skladu s obavezama iz Zelene agende za ZB, koje su isti donosioci odluka potpisali u Sofiji 10. novembra prošle godine”, navodi se u saopštenju.
Iz Ozona su objasnili da Zelena agenda za region podrazumijeva regulisanje prekograničnog uticaja zagađenosti vazduha, donošenje strategija za poboljšanje kvaliteta vazduha, podizanje kapaciteta sistema mjerenja kvaliteta vazduha i postupno ukidanje subvencija za ugalj.
“Napuštanje upotrebe uglja za proizvodnju struje najbitnija je mjera za poboljšanje kvaliteta vazduha, a važnu ulogu može imati zamjena kotlova u domaćinstvima ekoloških čistijim rješenjima, solarni paneli na krovovima kuća i zgrada i projekti unaprjeđenja energetske efikasnosti”, zaključuje se u saopštenju.