Ekstremne vrućine, dodatno pojačane klimatskim promjenama, ovog ljeta ubrzano isušuju Evropu i produbljuju sušu koja je zahvatila veliki dio kontinenta, pokazuje nova naučna analiza.
Rekordni toplotni valovi uzrokuju intenzivno isparavanje vode iz rijeka, jezera, tla i vegetacije, a posljedice su već vidljive u brojnim evropskim državama.
Prema rezultatima istraživanja, globalno zagrijavanje višestruko je povećalo vjerovatnoću pojave ovakvih ekstremnih uslova. U zapadnoj Evropi rizik od izrazitog isušivanja povećan je desetinama puta, dok klimatske promjene dodatno pogoršavaju stanje tla i zaliha vode.
Iako se suše tradicionalno povezuju s manjkom padavina, naučnici ističu da danas ključnu ulogu imaju visoke temperature. Topliji zrak ubrzano izvlači vlagu iz tla, rijeka i jezera, stvarajući sve izraženije posljedice suše.
Posljedice se osjećaju širom Evrope
Brojne evropske zemlje već su uvele ograničenja potrošnje vode, dok se pojedine regije suočavaju s ozbiljnim problemima u poljoprivredi i energetskom sektoru.
Španija i Francuska bore se s velikim šumskim požarima, a poljoprivrednici bilježe značajne gubitke zbog isušenog zemljišta. Stručnjaci upozoravaju da bi suša mogla ugroziti proizvodnju hrane i dodatno povećati cijene prehrambenih proizvoda.
Nizak vodostaj rijeka otežava proizvodnju hidroenergije i transport robe, što već utječe na privredu i lance snabdijevanja u više evropskih država.
Atmosfera “izvlači” vlagu iz tla
Naučnici upozoravaju da klimatske promjene izazvane ljudskim djelovanjem imaju direktnu vezu sa sve sušnijim evropskim ljetima.
“S rastom temperatura atmosfera postaje sve ‘žednija’ i ubrzano izvlači vlagu iz rijeka, jezera i tla”, ističu istraživači.
Dodaju da je ovogodišnja suša nastupila ranije nego tokom nekih od najtežih sušnih perioda zabilježenih prethodnih godina.
Posebnu zabrinutost izaziva povećan rizik od velikih šumskih požara, jer vegetacija nakon vlažnijeg perioda vrlo brzo postaje lako zapaljiva usljed visokih temperatura i dugotrajne suše.
Upozorenje za budućnost
Stručnjaci upozoravaju da bi, bez značajnog smanjenja emisija stakleničkih plinova, Evropa u narednim godinama mogla biti izložena sve češćim i intenzivnijim sušama.
Poručuju da klimatske promjene više nisu izazov budućnosti, već stvarnost koja već utječe na svakodnevni život, dostupnost vode, proizvodnju hrane i evropsku ekonomiju.