Nezavisna međunarodna istražna komisija Ujedinjenih nacija zaključila je da su izraelske snage na okupiranoj Zapadnoj obali počinile zločin protiv čovječnosti progona palestinske djece zbog njihove dobi te da Izrael i nakon primirja nastavlja činiti genocidna djela u Gazi.
Riječ je o petom izvještaju Nezavisne međunarodne istražne komisije za okupiranu palestinsku teritoriju, uključujući istočni Jerusalem, i Izrael, upućenom Generalnoj skupštini UN-a.
Predsjedavajući komisije Srinivasan Muralidhar predstavio je izvještaj ove sedmice pred Trećim komitetom Generalne skupštine.
„Na cijeloj okupiranoj palestinskoj teritoriji izraelske snage su namjerno ubijale i nanosile tešku tjelesnu i duševnu štetu palestinskoj djeci zbog toga što su palestinska djeca“, navodi se u izvještaju.
Komisija ističe da šteta nanesena djeci nije slučajna niti kolateralna posljedica šireg nasilja, već dio obrasca namjernog nasilja usmjerenog upravo prema njima. Isti zaključak o Gazi komisija je iznijela u junu.
Beba ubijena hicem u glavu
Prema podacima iz izvještaja, izraelske snage su od 7. oktobra 2023. do 30. septembra 2026. godine na Zapadnoj obali, uključujući istočni Jerusalem, ubile 1.080 Palestinaca, među kojima najmanje 237 dječaka i sedam djevojčica. Ranjen je 10.940 osoba.
Među dokumentovanim slučajevima je ubistvo sedmomjesečne bebe u Hebronu 5. juna ove godine. Prema izvještaju, snimak pokazuje da je otac usporio i zaustavio automobil te podigao ruke, nakon čega je izraelski vojnik bez upozorenja ispalio dva metka u vozilo i pogodio bebu u glavu. Oba roditelja su ranjena, a porodici nije pružena medicinska pomoć.
Izraelska vojska tvrdi da je pripadnik brigade Yehuda pucao jer je automobil ubrzao prema vojnicima. Komisija, međutim, navodi da je vojnik s udaljenosti od deset metara imao jasan pogled na osobe u vozilu.
U sličnom slučaju u Tammunu kod Tubasa, 15. marta izraelske snage pucale su na automobil u kojem se nalazila šestočlana porodica. Majka, otac i dva najmlađa sina ubijeni su hicima u glavu, dok su dva starija sina ranjena i potom napadnuta od vojnika.
„Komisija zaključuje da su izraelski vojnici namjerno ubili sve žrtve“, navodi se u izvještaju.
Prema nalazima komisije, žrtve su bile nenaoružane i nisu predstavljale prijetnju, a u većini dokumentovanih slučajeva radilo se o djeci.
„Ubijamo kao što nismo od 1967. godine“
Komisija je zaključila da izraelske vojne operacije na Zapadnoj obali, zajedno s nasiljem doseljenika, čine rasprostranjen i sistematičan napad na civilno stanovništvo.
Prema izvještaju, izraelske vlasti i snage počinile su zločine protiv čovječnosti, uključujući istrebljenje, mučenje, silovanje i druge oblike seksualnog nasilja te progon na osnovu nacionalnosti, rase i etničke pripadnosti.
Komisija navodi da su pravila otvaranja vatre proširena nakon 7. oktobra 2023. i da se primjenjuju isključivo na Palestince, dok vojnicima nije dozvoljeno da na isti način koriste smrtonosnu silu protiv jevrejskih Izraelaca.
U izvještaju se navodi i izjava komandanta Centralne komande, general-majora Avija Blutha, koji je u maju rekao da vojnici „ubijaju kao što nisu od 1967. godine“.
Citiran je i izraelski ministar finansija Bezalel Smotrich, koji je u novembru 2023. izjavio da na Zapadnoj obali ima „dva miliona nacista“.
Zračni napadi na okupiranoj Zapadnoj obali od oktobra 2023. ubili su 254 Palestinca, dok je od 2008. do tada na isti način ubijeno šest osoba.
Komisija navodi da operacija „Gvozdeni zid“, pokrenuta u januaru 2025. godine, odražava prenošenje „strategije potpunog uništenja“ iz Gaze na Zapadnu obalu. Operacija je dovela do najvećeg raseljavanja Palestinaca na tom području od 1967. godine, a u augustu je i dalje bilo raseljeno 34.176 ljudi.
Komisija smatra i da ubistvo tursko-američke aktivistice Ayşenur Eygi, koja je pogođena u glavu kod Beite 6. septembra 2024. godine, predstavlja ratni zločin hotimičnog ubistva. Prema nalazima, vojnik ju je namjerno ciljao s namjerom da je ubije.
Nakon primirja u Gazi ubijeno više od 1400 ljudi
Komisija, koja je ranije zaključila da Izrael čini genocid u Gazi, navodi da izraelske vlasti i snage „nastavljaju činiti genocidna djela s genocidnom namjerom da unište, u cijelosti ili djelimično, Palestince u Gazi“.
Prema izvještaju, od primirja u oktobru 2025. do 30. septembra 2026. godine izraelski napadi ubili su više od 1.431 osobu, među kojima najmanje 300 djece i 130 žena. Ranjen je 5.026 ljudi.
Komisija navodi da ovi podaci dovode u pitanje tvrdnje iznesene pred Vijećem sigurnosti UN-a da se primirje uglavnom poštuje.
U području takozvane Žute linije, između 10. oktobra 2025. i početka aprila 2026. godine, ubijeno je najmanje 196 Palestinaca.
Prema izvještaju, linija je postala de facto granica koja se stalno pomjera. Područje pod izraelskom kontrolom povećano je s 53 posto Gaze, koliko je bilo predviđeno primirjem, na najmanje 60 posto do 2. septembra. Izraelski premijer Benjamin Netanyahu izjavio je 28. maja da je naredio zauzimanje 70 posto Gaze.
Kritike i na račun Palestinske uprave
Izvještaj se bavi i djelovanjem Palestinske uprave, kojoj komisija zamjera prekomjernu upotrebu sile i progon kritičara, uključujući novinare i aktiviste za ljudska prava.
Utvrđeno je i da je Palestina prekršila pravo na život ubistvom muškarca na kontrolnom punktu u Jeninu 9. decembra 2024. godine.
Komisija je dva puta tražila informacije od Izraela i Palestine. Palestina je odgovorila, dok Izrael nije.
Tužiocu Međunarodnog krivičnog suda preporučeno je da razmotri navedene zločine radi dopune postojećih i budućih zahtjeva za izdavanje naloga za hapšenje.