Administracija američkog predsjednika Donalda Trumpa pripremila je sankcije protiv Međunarodnog krivičnog suda (ICC) kao institucije i planira ih uskoro objaviti, rekla su Reutersu dva izvora upoznata s planovima.
Takav potez predstavljao bi značajnu eskalaciju američkog pritiska na sud sa sjedištem u Hagu, koji procesuira pojedince optužene za ratne zločine, zločine protiv čovječnosti i genocid.
Trumpova administracija otvoreno kritikuje ICC, a američki zvaničnici traže da Sud odustane od naloga za hapšenje izraelskih čelnika, kao i od ranije istrage koja se odnosila na postupke američkih vojnika u Afganistanu.
Sankcije bi mogle pogoditi svakodnevni rad Suda
Američki državni sekretar Marco Rubio u julu je najavio kampanju za izolaciju ICC-a i pozvao druge države da napuste Sud. Washington je već uveo sankcije pojedinim sudijama i tužiocima ICC-a, ali se do sada uzdržavao od sankcionisanja institucije u cjelini.
Prema izvorima Reutersa, sankcije protiv samog Suda sada su pripremljene, iako još nije poznato kada će biti objavljene. Wall Street Journal, pozivajući se na američke zvaničnike, izvijestio je da bi odluka mogla biti finalizirana već ove sedmice, tokom zasjedanja Generalne skupštine Ujedinjenih nacija.
Sankcionisanje cijele institucije, kao i subjekata koji s njom sarađuju, moglo bi imati dalekosežne posljedice po funkcionisanje ICC-a.
Ako američko Ministarstvo finansija uvede sankcije protiv Suda kao organizacije, američkim građanima i kompanijama bilo bi zabranjeno da ICC-u pružaju sredstva, robu ili usluge bez posebne dozvole Ureda za kontrolu strane imovine (OFAC).
Efekti bi mogli biti i širi jer banke često primjenjuju američke sankcije strožije nego što se formalno zahtijeva zbog njihove zavisnosti od pristupa američkom finansijskom sistemu.
Od IT usluga do isplate zaposlenih
Čelnici ICC-a ranije su upozoravali da bi sankcije protiv cijele institucije mogle ugroziti niz osnovnih aktivnosti Suda.
Mogle bi biti pogođene nabavke IT usluga i osiguranja, angažovanje istražitelja, ali i svakodnevne finansijske transakcije, uključujući isplatu plata desetinama američkih državljana zaposlenih u ICC-u.
Trumpovo protivljenje Sudu datira još iz njegovog prvog predsjedničkog mandata. Sukob je ponovo intenziviran nakon što je ICC u novembru 2024. izdao nalog za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanyahua zbog navodnih ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti povezanih s ratom u Gazi.
Sjedinjene Američke Države nikada nisu pristupile ICC-u.
Međunarodni krivični sud osnovan je 2002. godine na temelju Rimskog statuta i nadležan je za procesuiranje genocida, ratnih zločina, zločina protiv čovječnosti i zločina agresije. Sud djeluje prema principu komplementarnosti, odnosno interveniše kada države koje imaju nadležnost nisu voljne ili nisu sposobne provesti stvarne postupke.