Meteorolozi prate neuobičajeno rano slabljenje polarnog vrtloga, ogromne cirkulacije hladnog zraka iznad Arktika, što bi moglo povećati mogućnost hladnijeg vremena u dijelovima Evrope, Sjeverne Amerike i Azije tokom narednih sedmica.
Posebnu pažnju izaziva činjenica da su znakovi poremećaja zabilježeni već u novembru, iako se takve promjene obično događaju znatno kasnije tokom zime.
Prema procjenama meteorologa, ovaj razvoj događaja mogao bi povećati vjerovatnoću hladnijih perioda u sjevernoj i centralnoj Evropi, uključujući dijelove Skandinavije, Britanskih ostrva, Njemačke i Poljske.
Šta se događa s polarnim vrtlogom?
Polarni vrtlog predstavlja veliko područje niskog pritiska i izrazito hladnog zraka koje kruži visoko iznad Arktika. Tokom jeseni obično jača, dostiže najveću snagu oko januara, a zatim postepeno slabi prema kraju zime.
Veći poremećaji ovog sistema, koji mogu omogućiti prodor arktičkog zraka prema južnijim dijelovima Evrope i drugih kontinenata, najčešće se događaju između januara i marta.
Međutim, ove godine naučnici su već u novembru uočili znakove poremećaja. Profesor Andrew Charlton-Perez, meteorolog sa Univerziteta u Readingu, naveo je u stručnom komentaru koji je objavio taj univerzitet da naučnici nikada ranije nisu zabilježili iznenadno stratosfersko zagrijavanje tako rano u sezoni.
Kada polarni vrtlog oslabi ili promijeni položaj, mlazna struja može postati nestabilnija, što potencijalno omogućava hladnom arktičkom zraku da prodre prema nižim geografskim širinama.
Kada bi se posljedice mogle osjetiti?
Promjene u polarnom vrtlogu ne moraju odmah utjecati na vrijeme na površini. Njihove posljedice mogu se osjetiti tek nakon nekoliko sedmica, kada se poremećaji prenesu u niže slojeve atmosfere, gdje nastaju vremenski sistemi.
Konačni utjecaj zavisit će i od rasporeda područja visokog i niskog zračnog pritiska, zbog čega zasad nije moguće pouzdano prognozirati gdje bi hladni talasi mogli biti najizraženiji.
Naučnici istovremeno ispituju i mogući utjecaj snažnog fenomena El Niño, koji se razvija u Tihom okeanu. Ovaj klimatski fenomen može utjecati na atmosfersku cirkulaciju i doprinijeti poremećajima polarnog vrtloga.
Razmatra se i moguća uloga klimatskih promjena u nekim atmosferskim procesima povezanim s ovim pojavama, ali zasad nije utvrđena direktna veza između klimatskih promjena i aktuelnog, neuobičajeno ranog poremećaja.
Meteorolozi će u narednim sedmicama nastaviti pratiti razvoj situacije. Tada bi trebalo biti jasnije hoće li slabljenje polarnog vrtloga dovesti do značajnijih promjena zimskog vremena širom sjeverne hemisfere.