Na današnji dan prije 33 godine, 9. novembra 1993. godine, srušen je Stari most, jedan od najprepoznatljivijih simbola Mostara i Bosne i Hercegovine.
Nakon intenzivnog granatiranja, čuveni kameni luk pao je u Neretvu u 10:16 sati, a snimak njegovog rušenja obišao je svijet.
Stari most izgrađen je 1566. godine, u vrijeme osmanskog sultana Sulejmana Veličanstvenog, prema projektu Mimara Hajrudina.
Šta je utvrdio Haški tribunal
U predmetu „Prlić i drugi“ Haški tribunal utvrdio je da je tenk Hrvatskog vijeća obrane (HVO) 8. novembra 1993. granatirao Stari most, koji se narednog dana srušio.
Žalbeno vijeće Tribunala 2017. godine preinačilo je dio prvostepene presude koji se odnosio na pravnu kvalifikaciju rušenja mosta, zaključivši da se njegovo uništenje u tadašnjim okolnostima nije moglo kvalifikovati kao krivično djelo bezobzirnog razaranja neopravdanog vojnom nuždom.
Slobodan Praljak, nekadašnji visoki oficir HVO-a, bio je među šestoricom zvaničnika osuđenih u predmetu „Prlić i drugi“. Nakon izricanja pravosnažne presude 29. novembra 2017. godine popio je otrov u haškoj sudnici i preminuo.
Snimci granatiranja objavljeni 2023. godine
U maju 2023. godine Centar za mir i multietničku saradnju i Jedinstvena organizacija boraca grada Mostara predstavili su ranije neobjavljene snimke granatiranja Starog mosta.
Prema njihovim navodima, materijal prikazuje pripadnike Hrvatske vojske koji snimaju granatiranje i putem radioveze navode posadu tenka HVO-a tokom gađanja mosta.
Predstavnici ovih organizacija tada su iznijeli i tvrdnje da je razaranje bilo motivisano mržnjom prema historijskom i kulturnom naslijeđu Mostara.
Obnova simbola Mostara
Stari most svečano je otvoren nakon obnove 2004. godine, a godinu kasnije, u julu 2005, zajedno sa starom gradskom jezgrom Mostara uvršten je na UNESCO-ovu listu svjetske baštine.
Godišnjica rušenja obilježava se svakog 9. novembra. Tradicionalno, skakači sa Starog mosta izvode skok bez aplauza, dok se u Neretvu baca cvijeće u znak sjećanja na dan kada je Mostar izgubio svoj prepoznatljivi simbol.